De mannen van morgen groeien vandaag op

Afgelopen zondag keek ik vanuit Spanje naar de finale van het wereldkampioenschap voetbal.

Op de terrassen stonden grote schermen. Gezinnen keken samen. Kinderen droegen de shirts van hun favoriete spelers en leefden mee met elke actie op het veld. De spanning was voelbaar en de vreugde na het laatste fluitsignaal nog lang hoorbaar in de straten.

Natuurlijk ging het over voetbal.

Maar terwijl ik keek, bleef mijn aandacht steeds opnieuw ergens anders naartoe gaan.

Niet naar het scorebord.

Niet naar de beker.

Ik keek naar de mensen.

Ik keek naar de manier waarop spelers reageerden wanneer de spanning opliep. Naar hun lichaamstaal. Naar hoe zij met elkaar omgingen. Naar de keuzes die zij maakten op momenten waarop miljoenen mensen meekeken.

En opeens dacht ik niet meer aan de finale.

Ik dacht aan alle jongens die thuis op de bank zaten mee te kijken.

Want kinderen kijken nooit alleen naar het spel.

Ze kijken naar de mensen.

De wereld voedt mee

Als gecertificeerd pedagoog spreek ik veel ouders die bewust bezig zijn met de opvoeding van hun kinderen. We praten over grenzen, emoties, schermtijd, verbinding en veerkracht. We zoeken naar manieren om kinderen op te laten groeien tot volwassenen die stevig in het leven staan en respectvol met zichzelf en anderen omgaan.

Toch realiseer ik me steeds vaker dat opvoeding niet stopt bij de voordeur.

De wereld voedt mee.

Kinderen leren niet alleen van hun ouders. Ze leren van leerkrachten, trainers, familieleden, influencers, films, muziek en sporters. Iedere dag zien ze voorbeelden van hoe volwassenen met elkaar omgaan. Hoe iemand reageert onder druk. Hoe iemand spreekt over een ander. Hoe iemand omgaat met winst, verlies, teleurstelling en verantwoordelijkheid.

Zonder dat we het merken, bouwen kinderen op die manier een innerlijk referentiekader op.

Zo ziet een volwassene eruit.

Zo gedraagt een man zich.

Zo ga je met anderen om.

Image from Sunny Studio

Jongens worden niet vanzelf mannen

Een jongen groeit niet alleen op door ouder te worden. Hij groeit op door de voorbeelden die hij onderweg tegenkomt.

Hij leert wat kracht betekent.

Wat respect betekent.

Wat moed betekent.

Wat liefde betekent.

En misschien nog belangrijker: hij leert wat hij denkt dat er van hem verwacht wordt.

Dat maakt de voorbeelden die hij ziet zo waardevol.

Niemand hoeft perfect te zijn. Integendeel. Kinderen hoeven geen perfecte mannen te zien. Ze hebben mannen nodig die verantwoordelijkheid nemen, die respect tonen, die hun emoties kunnen dragen en die anderen met waardigheid behandelen.

Wanneer ik spreek over Mannen – met een hoofdletter – bedoel ik dan ook geen leeftijd.

Ik bedoel volwassenheid.

Een innerlijke houding.

De moed om sterk te zijn zonder hard te worden.

De wijsheid om grenzen te stellen zonder te vernederen.

De kracht om aanwezig te blijven, ook wanneer emoties hoog oplopen.

Welke wereld laten wij onze zonen zien?

Dat is de vraag die na de finale bij mij bleef hangen.

Niet welk land had gewonnen.

Ook niet wie de mooiste goal maakte.

Maar welke voorbeelden onze kinderen die avond hebben gezien.

Want wat kinderen herhaaldelijk zien, voelt na verloop van tijd normaal.

En wat normaal voelt, nemen zij vaak mee in de manier waarop zij later zelf in het leven staan.

Misschien is dat wel één van de grootste verantwoordelijkheden die we als ouders, opvoeders, trainers, leerkrachten en samenleving samen dragen.

Niet alleen onze kinderen vertellen hoe zij met anderen om kunnen gaan.

Maar het hun ook laten zien.

Elke dag opnieuw.

De toekomst begint vandaag

Soms verlangen we naar een samenleving met meer respect. Meer gelijkwaardigheid. Meer verantwoordelijkheid. Meer empathie.

Die toekomst ontstaat niet vanzelf.

Ze groeit in de manier waarop wij vandaag met elkaar omgaan.

In de gesprekken aan de eettafel.

Op het schoolplein.

Tijdens een training.

In de voorbeelden die wij onze kinderen bewust én onbewust meegeven.

Toen ik later die avond naar de Spaanse straten keek en de feestvreugde om mij heen zag, bleef één gedachte steeds terugkomen.

Over twintig jaar zijn de jongens die vandaag vol bewondering naar hun helden kijken zelf volwassen.

Misschien worden zij partner.

Vader.

Trainer.

Leerkracht.

Werkgever.

Vriend.

Of gewoon iemand die iedere dag opnieuw kiest hoe hij met een ander omgaat.

En toen stelde ik mezelf één vraag.

Welke man hoop ik dat hij geworden is?

Het antwoord op die vraag begint niet over twintig jaar.

Het begint vandaag.

In de voorbeelden die wij kiezen om voor te leven.

Als jouw zoon, kleinzoon of een jongen die belangrijk voor je is vandaag één eigenschap van jou zou overnemen, welke zou je hem dan het allerliefst meegeven?

Misschien is dat wel de vraag waarmee een nieuwe generatie begint.